Arşivler: Cevaplar
Cevap
İslam’a göre devlet mi önce gelir yoksa din mi öncelik gelir?
İslam düşünce ve fıkıh geleneğinde bu kavramlar birbirinin zıttı veya rakibi olarak değil, bir bütünün parçaları olarak ele alınmıştır. Ancak öncelikten bahsetmek gerekirse din asıldır (temeldir), devlet ise onun koruyucusudur. Din, insanın varoluş amacını ve ahlaki ilkelerini belirler. Devlet ise bu ilkelerin adaletle uygulanması, can ve mal güvenliğinin sağlanması için bir araçtır. Din, amaç; devlet…
Oruç tutmayan kişi için market veya restorandan alışveriş yapılması caiz midir?
Bir Müslümanın Ramazan’da özürsüz yere oruç yemesi büyük günahtır. Bu kişiye oruç tutmadığı saatlerde gıda temin etmek, o günahın işlenmesine doğrudan veya dolaylı olarak yardımcı olmak anlamına gelir. Ramazan gündüzünde oruç tutmayan Müslümanlara yemek satmak veya sunmak “günaha iane” (yardım) kapsamında değerlendirilerek mekruh (tahrimen) görülmüştür ve caiz değildir. Müslüman olmayan bir aile ferdi veya komşunuz…
İftira yetişmek için hızlı araba sürmek caiz mi?
İslam fıkhı ve genel ahlak ilkeleri çerçevesinde, hayırlı bir işe (iftara yetişmek gibi) niyet etmek, bu yolda başkalarının canını veya malını tehlikeye atmayı meşru kılmaz. İslam hukukunda temel bir kaide vardır: “Zarar vermek de zarara zararla karşılık vermek de yoktur” (Lâ darara velâ dırâr). Kuran-ı Kerim’de “Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın” (Bakara, 195) buyurulur. Aşırı…
Şart olsun veya üçten dokuza şart olsun sözü ile talak gerçekleşir mi?
Talakı şarta bağlayarak hanımına; ‘falan işi yaparsan’ veya ‘ben falan işi yaparsam’ şart olsun veya üçten dokuza şart olsun sözünden sonra şart gerçekleşirse talak meydana gelir, şart meydana gelmezse talak meydana gelmez. İslam hukukunda, bir şartın gerçekleşmesine bağlanan boşamaya “muallak talak” denir. “Üçten dokuza şart olsun” ifadesi, Anadolu örfünde sıkça kullanılan ancak fıkhî açıdan ciddi…
Altın veya döviz ile taksitli borçlanmalarda, taksit günü TL karşılığını ödemek caiz midir?
Menkul veya gayrimenkul bir malın vadeli olarak altın/döviz karşılığında satılması caizdir. Altın/döviz burada bir “para birimi” (semen) hükmündedir. Satış anında toplam borcun kaç gram altın/döviz olduğu netleşmişse, akit geçerli (sahih) olarak kurulmuştur. Borç altın/döviz olarak belirlenmişse ve TL ile yapılan ödemeler o günkü kur üzerinden anlık rıza ile mahsuplaşılıyorsa bu işlem caizdir. Dolayısıyla kur, ödeme…
Ailesiyle zorluk yaşayan genç kızın yurda gitmesi caiz mi?
Nisa Suresi 35. ayette aile içi geçimsizliklerde hakem seçilmesi öğütlenir. Babanızın sözünü dinleyeceği, saygı duyduğu ve dindar kimliğiyle ona nasihat edebilecek aile büyükleridir. Babanın sana karşı olan tutumu sert olabilir, ancak kendi annesi (nenen), amcan veya dayın gibi bir büyüğünün “Evladın namaz kılması seni neden rahatsız ediyor? Bu onun en doğal hakkı” demesi, senin söyleminden…
Termik santral yapımına karşı çıkmak caiz mi?
İslam hukukunda ve ahlakında “zararı gidermek” (def’-i mefasid) temel bir kuraldır. Termik santraller gibi hem insan sağlığını hem de ekolojik dengeyi doğrudan etkileyen projelerle ilgili tavır almak, fıkhın “zararı önlemek, fayda sağlamaktan önceliklidir” prensibi çerçevesinde değerlendirilir. İslam hukukunun genel kaidelerinden biri olan “La darara vela dirar” hadisi, başkasına zarar vermeyi ve zarara zararla karşılık vermeyi…
Bir kimse amelde Hanefi, itikatta ise Eş’ari olabilir mi?
Ehli Sünnet dairesi içerisinde amelde Hanefî olan birinin, itikadda (akaidde) Eş’arî mezhebine tabi olması veya bazı görüşlerinde onları taklit etmesi caizdir ve İslam alimleri tarafından makbul görülmüştür. Maturidiyye ve Eş’ariyye arasındaki ihtilaflar, dinin asıllarında (usulü’d-din) değil, bu asılların izahı ve terminolojisindeki cüzi detaylardadır. Bu nedenle birbirlerine geçiş yapmaları “haktan batıla” bir geçiş değil, “haktan hakka”…
Ödeme vakti gelmeden alacağı talep etmek caiz mi? Borçlunun ödemeyi geciktirmesi caiz mi?
Hanefî fakihlerinin büyük çoğunluğuna göre karz (ödünç) akdinde vade (ecel) bağlayıcı değildir. Eğer birine elden nakit para ödünç verdiyseniz, kağıt üzerinde “3 ay sonra ödeyeceksin” demiş olsanız bile, bu karz işlemi teknik olarak bir “teberru” (iyilik) kabul edildiği için alacaklı borcunu dilediği zaman geri isteyebilir. Borçlu da bunu imkanı varsa hemen ödemekle yükümlüdür. (İbnü’l-Hümâm, Fethu’l-Kadîr,…
Minber safı bölünce minberin sağında mı namaza durulur, ikinci safa mı geçilir?
Camilerdeki saf düzeni, hem cemaat arasındaki birliği sağlamak hem de namazın manevi bütünlüğünü korumak adına belirli bir hiyerarşiye tabidir. Minberin safı bölmesi durumunda izlenecek yol aslında oldukça nettir. Sorduğunuz durumda, doğru olan minberin sağ tarafındaki birinci safı doldurmaya devam etmektir. İslam fıkhında “ilk safın fazileti” her zaman bir sonraki saftan üstündür. Minber fiziksel bir engel…