Arşivler: Cevaplar
Cevap
Bilim dergisi, belgesel dergisi okumak caiz mi?
İslam fıkhında bir şeyi okumanın veya öğrenmenin hükmü, o bilginin içeriğine ve kişiye sağladığı faydaya göre belirlenir. İslam, faydalı bilgiyi (ilm-i nâfi) teşvik ederken, kişiye dünyası veya ahireti için zarar verecek ya da inancını sarsacak uğraşlardan kaçınmayı şart koşar. Tıp ve fen bilimlerinden insanlığın faydası için gerekli olanlarını öğrenmek, İslam alimleri tarafından “Farz-ı Kifâye” (toplumun…
Kadınların kadın giyim mağazasında çalışması caiz mi?
Ahzab Suresi 33. ayette geçen “Evlerinizde oturun” emri uyarınca, kadının sosyal hayatta yer alması fıkhî olarak “ârizî” (geçici ve zaruri bir sebebe dayalı) bir durumdur. Eğer kadının nafakası Nisa 34. ayet gereği babası, kocası veya oğlu (kavvâm olan erkekler) tarafından karşılanıyorsa, çalışması evdeki asli görevini ve “ihtibas” (bağlılık) hakkını ihlal eder. Ancak toplumda kadınlara yönelik…
Yollarda yağmur sularından oluşan birikintiden sıçrayan sular necis midir?
Sokakta yürürken araçların sıçrattığı yağmurdan kaynaklı çamurlu veya birikinti sular, Hanefi fıkıh literatüründe “umum-i belva” (kaçınılması imkansız, yaygın sıkıntı) ve “aslolan temizliktir” prensibi çerçevesinde değerlendirilir. Hanefi mezhebinin temel kaynaklarına göre (El-Mebsut, İbn Abidin/Reddü’l-Muhtar) fıkıhta genel bir kural vardır; “Bir şeyin necis (pis) olduğu kesin olarak bilinmedikçe, o şey temiz kabul edilir.”Sıçrayan suyun içinde kan, idrar…
Eşlerin birbirinin tükürüğünü yutması caiz midir?
Fıkıh kitaplarında, eşlerin birbirinin ağız suyunu/tükürüğünü yutması prensip olarak caiz kabul edilmiştir. Bunun en büyük delili Hz. Aişe (r.anha) validemizden nakledilen uygulamalardır. Hz. Aişe, Rasûlullâh (s.a.s.) ile aynı kaptan su içtiğini, kendisi kabın neresinden içmişse Efendimiz’in de mübarek dudaklarını tam oraya koyarak içtiğini rivayet etmiştir (Müslim, Hayz 14). Hatta fıkıhta meşhur bir detaydır; eşlerin öpüşmesi…
İnsanlardan uzak durarak kırsalda yalnız tek yaşamak caiz mi?
Kırsal alanda, insanlardan uzak bir yaşam sürmek İslam fıkhı ve ahlakı açısından caizdir; yani haram veya yasak değildir. Ancak bu mesele, “en faziletli olan hangisidir?” sorusu üzerinden değerlendirilir. İslam geleneğinde bu duruma uzlet (toplumdan ayrılma) denir. Hadis-i şerifte Efendimiz (s.a.s.) şöyle buyurur: ”İnsanların arasına karışıp onların eziyetlerine katlanan mümin, onlara karışmayıp eziyetlerine katlanmayan müminden daha…
Kıyamda veya oturuşta duvar gibi bir yere yaslanarak namaz kılmanın hükmü nedir?
”el-Mevsuatü’l-Fıkhiyye” (4/104) adlı eserde şu bilgiler yer almaktadır: “Farz namazda, bağımsız bir şekilde ayakta durmaya gücü yettiği halde duvar veya direk gibi bir desteğe dayanmanın hükmü hakkında fakihlerin üç farklı görüşü vardır: 1. Görüş (Cumhurun Görüşü) Hanefiler, Malikiler ve Hanbeliler bunun yasak olduğu görüşündedir; Şafiilerin bir görüşü de bu yöndedir. Şöyle demişlerdir: Bir asaya, duvara…
Temas sebebiyle hurmeti musahara hakkında vesveseye düşen kişinin durumu nedir?
Hürmet-i musâhara, aile birliğini doğrudan etkileyen çok ağır bir hükümdür (ebedi haramlık). Bu nedenle gerçekleşmiş sayılması için tüm şartların şüpheye yer bırakmayacak şekilde bir arada bulunması gerekir. Bunun için taraflardan biri şehvet duyduğunu söylese bile, diğer ilgililerin bu haberin doğruluğuna kanaat getirmesi gerekir. (Mezahibi Erbea, 4/63) Vesveseli kişi genellikle net bir bilgiden ziyade “Acaba oldu…
Bunalıma giren birinin isyan olmayacak şekilde ağlaması hangi şartlarda caiz olur?
İslam inancına göre insanın üzülmesi, kederlenmesi ve bu duygunun bir sonucu olarak ağlaması son derece insani ve fıtri (doğal) bir durumdur. İslam, duyguları bastırmayı değil, onları doğru bir mecrada yaşamayı öğütler. Bunalıma giren veya ağır bir imtihandan geçen birinin ağlamasının “isyan” sayılmaması ve caiz olması için bazı önemli hususlar vardır. İslam hukukunda ve sünnette, gözyaşı…
Kazancı şüpheli olan borçlunun malından alacak tahsil etmek caiz midir?
İslam hukukunda ödeme gücü olup da borcunu geciktiren kişi “zalim” sıfatıyla nitelenir. Borçlu, alacaklıyı zarara uğrattığı için yetkili makamlarca borcunu ödemeye zorlanır. Eğer borçlu gerçekten darlık içerisindeyse, Bakara Suresi 280. ayet gereği ona mühlet verilmesi emredilmiştir: “Eğer borçlu darlık içindeyse, ona eli genişleyinceye kadar mühlet verin.” Alacaklı için “alacağını almak” her durumda mutlak bir cevaz…
Kadın kursiyerin erkek eğitmenden şöförlük dersi alması caiz midir?
Kadının at binmesi veya araç kullanması ancak savaş, hac, tıbbi hizmet (doktorluk) veya din eğitimi (muallimelik) gibi ciddi ve dünyevi/uhrevi bir ihtiyaca bağlanmıştır. “Zaruretler, kendi miktarlarınca takdir olunur” kaidesince; ehliyet almak bir ihtiyaç olsa bile, bu ihtiyacı karşılarken mahremiyet sınırlarını aşmak caiz değildir. Bir eylem (araç sürmek) özünde helal olsa da, şoförlük eğitimi sırasında karşı…