Arşivler: Cevaplar
Cevap
Peşpeşe oruç adayan kişi oruç tutarken araya kurban günleri girse yeniden başlaması gerekir mi?
Peş peşe (kesintisiz) tutulması adanan oruç süresi içinde oruç açmayı gerektiren mazeret; bazen hayız ve nifas gibi oruç tutmaya engel bir durum, bazen hastalık ve yolculuk gibi oruç açma ruhsatı veren bir hal, bazen de Şâri’nin (Allah ve Resulü’nün) iki bayram günü ile teşrik günlerinde olduğu gibi bazı günlerde oruç tutmayı yasaklaması sebebiyle araya giren…
Boşanmak isteyen eşleri boşanmamaları için ailelerinin zorlaması caiz midir?
İslam hukukunda ne “namus davası” adı altında bir cezalandırma yöntemi vardır ne de geçimsizlik durumunda eşleri zorla evli tutmak gibi bir yaklaşım söz konusudur. İslam, evliliği bir sevgi, saygı ve huzur bağından ibaret görür; bu bağ koptuğunda tarafların birbirine zulmetmesine izin vermez. İslam dininde evlilik de boşanma da tarafların hür iradesine dayanır. Bir kadını veya…
Sosyal medyada herkese açık olan başkasının hesabını incelemek caiz midir?
Sosyal medyada herkese açık (kamuya arz edilmiş) hesaplardaki fotoğraf ve paylaşımlara bakmak, İslam fıkhı açısından kul hakkına girmez. Ancak konunun kul hakkı boyutu olmasa da, İslam’ın genel ahlak, mahremiyet ve gözün korunması (hıfz-ı lisan/nazar) ilkeleri açısından dikkat edilmesi gereken çok önemli fıkhî detaylar vardır. Fıkıhta bir malın, mülkün veya hakkın kullanımı sahibinin rızasına bağlıdır. Bir…
Otomatlara atılan ambalaj atıkları karşılığında banka hesabına para aktarılması işlemi caiz midir?
Bu uygulama, Türkiye genelinde aşamalı olarak hayata geçirilen Depozito İade Sistemi (DİS) veya benzeri yerel geri dönüşüm projeleridir. Bu otomatlar ve telefon uygulamaları aracılığıyla ambalaj atıklarının geri kazandırılması karşılığında banka hesabına para aktarılması İslam fıkhına göre caiz görülmektedir. İçtiğiniz içeceğin şişesi veya ambalajı sizin mülkünüzdür. Siz bu atığı (ambalajı), onu geri dönüştürmek isteyen kuruma veya…
Çamaşır makinesinin patlayan hortumundan akan su necis midir?
Çamaşır makinesi üç kez durulama (şartlama) işlemini yaptıktan sonra boru patladıysa, etrafa yayılan su fıkhen tamamen temizdir. Üzerinize sıçrayan damlalar veya yere yayılan su kesinlikle necis değildir. İslam hukukunda necis bir çamaşırın temizlenmiş sayılması için geçerli olan kurallar, günümüz çamaşır makinelerinin çalışma prensibiyle tam bir uyum içindedir. Fıkıhta görünmeyen (idrar gibi) veya yıkanınca eseri kalmayan…
Kooperatif sistemi gibi yollarla temelden taksitli ev alım satımı caiz midir?
Temelden (henüz ortada olmayan) bir evin satışı fıkıhta İstisnâ (imalat/eser sözleşmesi) kapsamında değerlendirilir. İstisnâ akdinin geçerli olabilmesi için yapılacak evin teslim vakti ve tüm vasıflarının (ölçüleri, malzemesi vb.) net olması, toplam bedelin ve ödeme takviminin kesin olarak belirlenmiş olması gerekir. Klasik fıkıhta ve güncel fetvalarda, henüz ortada olmayan bir yapının satımı (istisnâ) için teslim süresinin…
Evde sadaka kutusunda biriken paralar kişisel ihtiyaç için kullanılabilir mi?
Evinizdeki kutu bir vakfa veya derneğe ait olmadığı sürece, içerisindeki parayı evcil hayvanınız veya kendiniz için harcamanızda hiçbir dini sakınca yoktur; çünkü para hâlâ sizindir. Bir paranın sadaka olabilmesi ve mülkiyetinizden çıkabilmesi için fakire, muhtaca veya onları temsil eden bir hayır kurumuna teslim edilmesi (kabz olunması) gerekir. Evinizdeki kumbara veya kutu size ait olduğuna göre,…
Ormanlardan kozalak veya çalı çırpı gibi şeyler toplamak caiz olur mu?
Devlete ve kamuya ait ormanlardan kozalak, çalı, çırpı, kuru dal veya yabani meyve (böğürtlen, kestane vb.) toplamanın fıkhi hükmü, kamu otoritesinin (devletin) koyduğu kurallara ve bölgenin örfüne bağlı olarak değişiklik gösterir. Ormanlar kamu malıdır (beytülmal/ortak mülk) ve bu alanların kullanım, koruma ve işletme yetkisi kanunlar eliyle devlete aittir. İslam hukukundaki genel kaideye göre; devlet, kamu…
Yere oturamadığı için secde yapamayan kişinin secde oturağı kullanması zorunlu mudur?
Namazda gücü yeten kişinin alnını yere koyarak secde etmesi namazın farz (rükn) olan ana unsurudur. Bir kişinin dizlerindeki rahatsızlık nedeniyle yere oturamaması, secde fıkhını tamamen ortadan kaldırmaz. Eğer kişi tabureye oturarak da olsa başını asıl secde yerine koyabiliyorsa, ima ile (baş işaretiyle) namaz kılmaması, gücü yettiği ölçüde secdeyi gerçekleştirmesi gerekir. Genel kural gereği; “Bir farzın…
Boykot edilen şirketlerin bilgisayar yazılımları korsan olarak kullanılabilir mi?
Boykot amacıyla da olsa Excel, Word, PowerPoint gibi programları korsan indirmek ve kullanmak ne ahlaken ne de fıkhen doğru bir yöntemdir. Bir şirketi politikalarından dolayı boykot etmek, ona maddi güç sağlamamak isteği en doğal hakkınızdır. Ancak İslam hukukundaki genel bir kaideye göre; bir haksızlığı ortadan kaldırmak için başka bir haksızlığa (emek gaspına/hırsızlığa) başvurulamaz. Korsan yazılım…