İslam hukukunda (fıkhında) modern sendikalar doğrudan Klasik Dönem fıkıh literatüründe yer almayan, “nevâzil” (çağdaş dini meseleler) kapsamına giren kurumlar olarak değerlendirilir. Günümüz fıkıh bilginleri ve fetva kurulları, sendikacılığı hem işçinin hakkını koruma (hak arama/yardımlaşma) boyutuyla hem de mevcut sendikal uygulamalardaki fıkhi çekinceler boyutuyla ele almıştır. Sendika aidatı bir sigorta primi veya ticari yatırım değil, ortak hakkı savunma ve kurumsal dayanışma payı olarak görülmektedir. Ödenen miktar ile kişisel olarak geri alınan somut maddi fayda arasındaki fark, akdin niteliği yardımlaşma ve temsil olduğu için fıkhen garar (sakıncalı belirsizlik) kabul edilmemektedir. Ancak İslam hukukunda akitlere (sözleşmelere) uymak esastır. İşçi ile işveren arasında yapılmış geçerli bir sözleşme varken, meşru bir sebep yokken işi bırakma eyleminde bulunmak akde vefasızlık sayılır.

Özellikle hastane, ulaşım, itfaiye gibi toplumun temel ihtiyaçlarını karşılayan kamu sektörlerindeki grevlerin üçüncü şahıslara (masum halka) zarar vermesi İslam’daki “Zarar vermek de zarara zararla karşılık vermek de yoktur” (La darara vela dirar) kaidesine aykırı görülür. Ayrıca ​bir işçinin grev veya eylem nedeniyle fiilen çalışmadığı günlerin ücretini (veya grev fonundan ödenen parayı) alması fıkhen tartışmalıdır. İş görme fiili yerine getirilmediği için o döneme ait kazanç sakıncalı hale gelir. Üyelerden toplanan aidatların faizli finansman araçlarında değerlendirilmesi, içkili/gayrimeşru organizasyonlar için harcanması veya helal olmayan alanlara yatırılması, üyeyi istemeden de olsa harama ortak etme riski taşır. ​Sendikanın kendi üyesini, haksız veya liyakatsiz olsa dahi sırf üye olduğu için koruması, haklı olan işverene veya diğer işçilere karşı haksızlığı savunması (asabiyet) İslam’daki adalet ilkesiyle bağdaşmaz.

Sendika Sisteminde Caiz Olan Durumlar
​Hak Arama ve Koruma: İşçinin sömürülmesini engellemek, adil ücret almasını sağlamak, iş sağlığı ve güvenliğini temin etmek amacıyla bir sendikaya üye olmak caiz görülmüştür.
​Sosyal Yardımlar: Sendikanın üyelerine sağladığı hukuki destek, eğitim bursları, misafirhane imkânları, afet yardımları gibi doğrudan helal kaynaklı ve meşru imkânlardan faydalanmak caizdir.
​Toplu Pazarlık: İşverenle meşru sınırlar dâhilinde, adaletli şartlar üzerinden toplu iş sözleşmesi yapılmasına katkıda bulunmak caizdir.
​Caiz Olmayan Durumlar
​İslam’ın Temel İlkelerine Aykırı Sendikalar: Tüzüğünde veya faaliyetlerinde dini değerlerle açıkça savaşan, gayrimeşru hedefleri bulunan yapı kurumlarına üye olmak caiz değildir.
​Haksız Grev ve Eylemler: İşvereni zor durumda bırakmak, şantaj yapmak veya siyasi amaçlarla üretimi durdurmak amacıyla yapılan eylemlere katılmak ve bu eylemler neticesinde haksız kazanç elde etmek caiz değildir.
​Haksız Avantaj Sağlama: Liyakat sahibi olmayan bir üyenin sırf sendika baskısıyla bir makama getirilmesi veya haksız olduğu halde işten çıkarılmaktan kurtarılması durumunda bu durumdan faydalanmak haramdır.
​Hakkından Fazlasını Talep Etmek: İşverene veya kuruma makulün ötesinde zarar verecek düzeydeki aşırı talepleri zorbalıkla kabul ettirmeye çalışmak fıkhen caiz görülmez.
Özetle; ​bir Müslümanın mevcut sistemde bir sendikaya üye olurken dikkat etmesi gereken temel kriter: Sendikanın ana amacının adalet ve hak arayışı olması, üyelik aidatlarının haram işlerde kullanılmaması ve sendikal faaliyetlerin kamusal zarara yol açmamasıdır. Bu şartları taşıyan ve işçinin hakkını meşru yollardan savunan yapılara üye olmakta ve imkânlarından faydalanmakta fıkhen sakınca görülmemektedir.