Menü

Altının parayla takasında bedellerden birinin tesliminde gecikme olması caiz mi?

23 görüntülemeAlışveriş
0 Yorum

Altının parayla takasında bedellerden birinin tesliminde gecikme olması caiz mi?

Araç satın almak için kuyumcuda altın bozdurdum, ama parasını (kuyumcunun yanında hazır olmadığı için ) 2,3 saat sonra ibanıma atacağını söyledi, arabayı almaya ilçe dışına çıktım sonra ibana parayı attı, zaruret sebebiyle bu caiz olur mu yoksa vade faizi mi?

İsmail Hakkı Yelkenci cevap verdi

URL Kopyala
0

İslam fıkhında altın, gümüş ve nakit gibi unsurlar “semen” (para) hükmündedir ve kendi aralarındaki değişimlerine sarf akdi denir. Sarf akdinin en temel, tavizsiz ve kesin şartı ise “yeden bi-yedin” yani paranın ve altının aynı mecliste, peşin olarak (elden ele) teslim alınmasıdır (kabz). ​Kuyumcunun altını teslim alıp parasını 2-3 saat sonra (farklı bir mekanda) IBAN yoluyla göndermesi, fıkıhtaki “meclis birliği” ve “peşinat” şartını ihlal eder. ​İslam hukukunda altın bozdururken tarafların birbirine borçlu olarak ayrılması caiz değildir. Bedellerden biri sonraya kaldığı an, işlem fıkhen nesîe ribası (vade faizi) hükmüne dahil olur. Fıkıhtaki “zaruret” kavramı; hayati tehlike, açlık, susuzluk veya malın tamamen telef olması gibi çaresiz durumları ifade eder. İlçe dışına araç almaya gitmek v.b, fıkhi anlamda haramı helal kılacak bir “zaruret” değildir. Bu nedenle “zaruret vardı” diyerek işlemin fıkhi hükmü değişmez. Niyetiniz faiz olmasa ve kuyumcu ek bir vade farkı (faiz payı) yansıtmamış olsa bile, fıkhi tanım gereği altın-para takasındaki süre gecikmesi “riba en-nesîe” (vade faizi) kapsamına girer. Faiz sadece ana paranın artmasıyla oluşmaz; bu tür sarf işlemlerinde vade (süre) girmesi de işlemi fıkhen fasit (geçersiz/günah) kılar.

​Kuyumcu, altını almadan önce kendi hesabından sizin IBAN’ınıza anında (FAST ile) parayı göndermeli, siz paranızın hesaba geçtiğini gördükten sonra altını ona teslim etmeliydiniz. Böylece aynı mecliste karşılıklı kabz gerçekleşmiş olurdu. Geçmişte bilmeyerek ya da o anki sıkışıklıkla yapılan bu işlem için istiğfar etmek ve tevbe etmek gerekir. Akid gerçekleştikten ve para hesaba geçip harcandıktan sonra geriye dönük iptal zor olacağından, niyetinizin faiz olmadığı bilinciyle Allah’tan af dilenmelidir. Benzer bir araç alımında veya nakit ihtiyacında aynı hataya düşmemek için bazı fıkhi çözümler uygulanabilir. Kuyumcuya altını o an satmak yerine, “Bu altın bende kalsın, sen parayı hazırlayınca bana haber et” denilebilir veya altını kuyumcuya yakın olan bir tanıdığa emanet (vekalet) bırakıp, kuyumcu parayı tedarik ettiğinde vekil gidip alışverişi peşin olarak tamamlayabilir. ​Özetle; niyetiniz tamamen helal bir alışveriş (araç alımı) olsa da, paranın birkaç saat sonra hesaba geçmesi işlemi fıkhen sakatlamıştır. Bilmeden yapılan bu usul hatası için tevbe edilmesi gerekir, aldığınız araç veya bu para haram hale gelmez ancak işlemin yapılış şekli dinen günahtır.

İsmail Hakkı Yelkenci cevap verdi
0
Cevap yaz..