“Vatan sevgisi imandandır” sözü toplumumuzda çok yaygın bilinse de, hadis usulü (hadis bilimi) kriterlerine göre Peygamber Efendimize (s.a.v.) ait sahih bir hadis değildir. Ali el-Kārî – el-Esrâru’l-Merfû‘a fi’l-Ahbâri’l-Mevzû‘a (s. 189-191): Uydurma hadisleri topladığı bu meşhur eserinde, sözün lafzen hadis olmadığını açıkça belirtir. ​el-Aclûnî – Keşfü’l-Hafâ ve Müzîlü’l-İlbâs (Cilt 1, s. 393-394 / hadis no: 1102): Halk arasında hadis olarak bilinen ama aslında hadis olmayan sözleri topladığı bu dev eserinde, “Saganî bu sözün mevzu (uydurma) olduğunu söylemiştir” diyerek nakilde bulunur. Ancak ​bir sözün lafzen (söz olarak) uydurma olması, anlamının tamamen yanlış olduğu anlamına gelmez. Alimler bu sözün lafzen hadis olmadığını belirtmekle birlikte, taşıdığı manayı şu şekilde değerlendirmişlerdir: Kişinin doğup büyüdüğü, üzerinde özgürce ibadet edebildiği, ailesini ve namusunu koruduğu vatanını sevmesi, onu müdafaa etmesi insani ve fıtri bir duygudur. İslam dini, meşru sınırlardaki bu bağlılığı ve vatan savunmasını (murabatalık/cihad) büyük bir ibadet saymıştır. Bu açıdan bakıldığında “vatanı sevmek, imanın olgunluğundandır” şeklindeki bir yorum, dinin genel ruhuna aykırı düşmez. Fakat alimler, vatan sevgisinin sadece müminlere has olmadığını, gayrimüslimlerin de kendi vatanlarını çok sevebildiğini hatırlatarak; sırf “toprak sevgisinin” imanın bir ölçüsü olamayacağını, asıl sevginin dine ve mukaddesata olması gerektiğini vurgulamışlardır. Özetle: “Vatan sevgisi imandandır” sözü, Peygamber Efendimize (s.a.v.) ait bir hadis değildir. Dolayısıyla bunu “Hadis-i Şerif” diyerek Efendimize nispet etmek yanlıştır. Ancak taşıdığı anlam (İslam vatanını sevmek, korumak ve sahiplenmek) İslam’ın emrettiği güzel ahlak ve sorumluluk bilinciyle tamamen örtüşür.