Boşanmak isteyen eşleri boşanmamaları için ailelerinin zorlaması caiz midir?
Boşanmak isteyen eşleri boşanmamaları için ailelerinin zorlaması caiz midir?
İslam hukukunda namus davası var mı? Yani boşanmak iteyen kişiye (erkek, kadın), boşanmaması için ailesinin baskı yapması caiz mi? Terapi ve tedavi fayda vermemesine rağmen zorlamak caiz mi?
URL Kopyala
İslam hukukunda ne “namus davası” adı altında bir cezalandırma yöntemi vardır ne de geçimsizlik durumunda eşleri zorla evli tutmak gibi bir yaklaşım söz konusudur. İslam, evliliği bir sevgi, saygı ve huzur bağından ibaret görür; bu bağ koptuğunda tarafların birbirine zulmetmesine izin vermez. İslam dininde evlilik de boşanma da tarafların hür iradesine dayanır. Bir kadını veya erkeği istemediği bir evliliğe zorlamak caiz olmadığı gibi, bitmiş bir evliliği zorla sürdürmesini istemek de İslam’ın adalet ilkesine aykırıdır. Ailelerin evlilikteki rolü, ancak taraflar arasında bir anlaşmazlık çıktığında hakemlik yapmak, arayı düzeltmeye çalışmak ve yapıcı tavsiyelerde bulunmaktır (Nisa Suresi, 35. ayet). Bu süreç bir “baskı, tehdit veya psikolojik şiddet” mekanizmasına dönüşemez. Aileler, eşlerin hür iradesini gasp edecek düzeyde bir baskı kuramazlar. Eğer eşler arasındaki sorunları çözmek için her türlü hukuki, ahlaki ve tıbbi (terapi/tedavi) yol denenmiş, ancak buna rağmen bir iyileşme sağlanamamışsa, evliliği sürdürmeye zorlamak zulme dönüşebilir.
İslam’ın evlilikteki temel felsefesi Bakara Suresi 229. ayette çok net çizilmiştir: ”Evlilik ya iyilikle/güzellikle sürdürülür ya da iyilikle/güzellikle sonlandırılır.” Yani İslam’a göre, eğer bir evlilik taraflara huzur vermiyorsa, aksine psikolojik veya fiziksel zarar veriyorsa, o evliliği güzelce bitirmek, zorla sürdürmekten çok daha hayırlı ve meşrudur. Tedavinin fayda etmediği, sevgi ve saygının bittiği bir ortamda eşleri bir arada kalmaya zorlamak ne dinen ne de vicdanen doğru değildir. Kadın, geçimsizlik durumunda evliliği sürdürmek istemiyorsa, mehir veya belirli bir bedel karşılığında eşiyle anlaşarak evliliği sona erdirebilir. Eğer erkek boşanmaya yanaşmıyor ama kadına kötü davranıyor, geçimini sağlamıyor veya evlilik birliği (terapiye rağmen) yürütülemeyecek derecede temelinden sarsılmışsa; kadın mahkemeye (günümüzde aile mahkemelerine) başvurarak haklı sebeple boşanma talep edebilir. İslam hukuku, hakimin kararıyla bu evliliği bitirebilir.

