Peygamberlerden gelen her şey vahiy destekli midir?
Peygamberlerden gelen her şey vahiy destekli midir?
Başta Peygamberimiz Muhammed (a.s.) olmak üzere bütün peygamberlerin hayatlarının tamamı vahyin denetimi altında mıdır? (Söyledikleri bütün sözler, yaptıkları bütün davranışlar, onayladıkları bütün söz ve davranışlar vb.)
Peygamberlerin din dışı, beşerî meselelerde hata yapmaları ve bu hatanın düzeltilmeden devam ettirilmesi mümkün müdür? Son hâliyle bize peygamberlerden gelen her şey kesin doğru ve hak mıdır, yoksa din dışı beşerî meselelerde hatalı kalması mümkün müdür?
Dini bağlayıcılığı olmayan, beşerî bir meseleyle ilgili bir hadis duyan kişi, bunun Hz. Muhammed’den (a.s.) geldiğini bilmesine rağmen doğruluğundan şüphe ederse durumu ne olur?
Bize Peygamberimizden (a.s.) gelen her şeyi (dinî, dünyevî, beşerî bütün meseleleri) hak ve doğru kabul etmek gerekir mi? (Diğer peygamberler için de açıklar mısınız lütfen?)
Bir Müslümanın, peygamberden gelenleri kabul etme konusundaki ölçüsü ne olmalıdır?
URL Kopyala
1. Peygamberlerin Hayatlarının Tamamı Vahyin Denetimi Altında mıdır?
Özet Cevap: Evet. Peygamberlerin, özellikle tebliğ görevlerini yerine getirdikleri, dînî hüküm ve esasları açıkladıkları bütün söz, fiil ve onayları (Sünnet), mutlak olarak vahyin denetimi ve gözetimi altındadır. Kıyas hatası yapınca hemen vahiyle düzeltilir. Bu durum, onlara verilen ismet (hata ve günahtan korunmuşluk) sıfatının gereğidir.
Kaynak Delil: Kur’an, Necm Sûresi 3-4: “O, hevâdan (kendi arzu ve görüşüyle) konuşmaz. O (konuştukları), kendisine vahyedilen bir vahyden başka bir şey değildir.”
2. Peygamberlerin Din Dışı, Beşerî Meselelerde Hata Yapmaları Mümkün müdür ve Son Hâliyle Bize Gelenler Mutlak Doğru mudur?
Özet Cevap:
Hata İhtimali: Peygamberlerin dinî tebliğ alanında hata olması imkansızdır. Ancak, ziraat, ticaret, harp taktiği gibi din dışı, beşerî ve dünyevî konularda içtihadi (kendi görüşüne dayalı) hatalar yapmaları mümkündür.
Düzeltme: Kelam âlimlerinin çoğunluğuna göre, bu tür içtihadi hatalar, dinî hüküm zannedilmesin diye hemen vahiy ile düzeltilmiştir.
Son Hâl: Bu nedenle, son haliyle (Kur’an ve tebliğ edilen Sünnet olarak) bize ulaşan dinî mirasın tamamı, kesin olarak doğru ve haktır.
Kaynak Delil: Hadis (Müslim, Fedâil, 141): Hurmaların aşılanması olayında Peygamber’imizin (s.a.s.), “Siz dünya işlerinizi benden daha iyi bilirsiniz.” demesi, beşerî konulardaki görüşlerinin dinî bağlayıcılığının olmadığını gösterir.
3. Dinî Bağlayıcılığı Olmayan, Beşerî Bir Meseleyle İlgili Bir Hadis Hakkında Şüphe Edilirse Durumu Ne Olur?
Özet Cevap: Bir kişi, dinî hüküm içermeyen, sadece dünyevî/teknik bir meseleyle ilgili hadisin doğruluğundan, bu konudaki bilimin veya tecrübenin aksini gösterdiği için şüphe ederse, bu durum o kişinin imanına zarar vermez. Zira bu tür hadisler, dinin esası değil, Peygamberin beşerî içtihadı veya tecrübesidir. Ancak bu şüphenin, Peygamberin güvenilirliğine veya genel olarak Sünnetin otoritesine yönelik bir inkâra dönüşmemesi esastır.
Kaynak Delil: Usul ilmi; Peygamberlerin beşerî konulardaki sözlerinin sünnet-i zevaid (ibadet maksadı gütmeyen âdetler) kapsamında değerlendirilmesi.
4. Bize Peygamberimizden Gelen Her Şeyi Hak ve Doğru Kabul Etmek Gerekir mi?
Özet Cevap: Gelen her şeyi aynı bağlayıcılık düzeyinde kabul etmek gerekmez.
Dinî Meseleler (Tebliğ): Namaz, oruç, ahiret gibi dinî hükümleri içerenler, mutlak hak ve doğrudur, kabulü farzdır.
Beşerî Meseleler (İçtihat): Ziraat, tıp gibi dünyevî tecrübeye dayalı olanlar, dinen bağlayıcı değildir, doğru kabul edilmesi zorunlu değildir.
Diğer Peygamberler: Onlardan gelen de aynı ölçüde değerlendirilir; tebliğ ettikleri dinin esasları haktır ve bağlayıcıdır, beşerî içtihatları ise bağlayıcı değildir.
Kaynak Delil: Kelam ve Fıkıh Usulü, dinî meselelerdeki ismet (korunmuşluk) ile beşerî meselelerdeki içtihat ayrımını yapar.
5. Bir Müslümanın, Peygamberden Gelenleri Kabul Etme Konusundaki Ölçüsü Ne Olmalıdır?
Özet Cevap: Kabul etme ölçüsü, gelen bilginin mahiyetini doğru tespit etmektir:
Dinî Hüküm mü? (Akaid, ibadet, helal-haram): Mutlak Kabul, İtaat ve İman Gerekir. (Kaynak: Kur’an ve Sünnet’in tebliğ kısmı).
Beşerî/Dünyevî Tavsiye mi? (Tecrübeye dayalı teknik bilgi): Saygı Göstermekle birlikte Uygulayıp Uygulamamak Kişinin Tercihidir. (Kaynak: “Siz dünya işlerinizi benden daha iyi bilirsiniz” hadisi).

