Seferilikte tabi ve metbu meselesi nasıl olur, çocuğun niyeti muteber midir?
Seferilikte tabi ve metbu meselesi nasıl olur, çocuğun niyeti muteber midir?
Çocuk bizzat 15 günden çok kalmaya niyet etse bile, babası 15 günden az kalmaya niyet ettiği için seferi mi kılması gerekir?
URL Kopyala
Hanefi fıkıh literatüründe, seferilik hükümlerinin tayininde çocukların (henüz ergenlik çağına girmemiş olanların) durumu, babanın niyetine tabi olması esasına dayanır.Hanefi mezhebine göre, bir kişinin seferî sayılması ve namazı kasretmesi (dört rekatlı farzları iki rekat kılması) için temel şart, seferi mesafe yolculuk yaptıktan sonra ikamet edeceği yerde 15 tam günden daha az kalmaya niyet etmesidir. Bu niyet konusunda, ergenlik çağına girmemiş çocuklar (gayr-i baliğ) bizzat kendileri niyet etme ehliyetine sahip olmadıkları için, kime tabi olacakları meselesi ortaya çıkar. Çocuk, Hanefi fıkhına göre hukuken ve hükmen babasına (velisine) tabidir. Bu tabi olma durumu (tebaiyyet), seferilik hükümlerinde de geçerlidir. Çocuk, babası ile birlikte yolculuk yapıyorsa, çocuğun ikamet/seferilik hükmü babasının niyetine göre tayin edilir. Baba 15 günden az kalmaya niyet ettiyse seferîdir. Namazı kasreder/2 rekat kılar. Çocuk 15 günden çok kalmaya niyet etse bile babasına tabi olduğu için seferîdir. Bunun aksi, baba 15 günden çok kalmaya niyet ettiyse mukimdir. Namazı tam/4 rekat kılar. Çocuk 15 günden az kalmaya niyet etse bile babasına tabi olduğu için mukimdir. Çocuğun ikamet etme niyetinin bağımsız bir hüküm ifade etmesi için, buluğ çağına (ergenliğe) erişmiş olması gerekir. Buluğ çağına giren çocuk, Hanefi fıkhına göre kendi niyetinde bağımsız kabul edilir ve bu durumda babanın niyetine tabi olmaz. (Tahtavi, 1/424) Yolculukta kocasıyla birlikte olan kadın, kocasının ikamet veya sefer niyetine tabidir. Koca seferî ise kadın da seferîdir. Tabi olma durumu, ya hukuki ehliyet eksikliğinden (çocuk, deli) ya da hukuki bir bağdan (eş, eski kölelik hukuku) kaynaklanır.

