Menü

ATM cihazından sarf akdi yapmak (döviz veya altın satın almak) caiz midir?

23 görüntülemeBankacılık
0 Yorum

ATM cihazından sarf akdi yapmak (döviz veya altın satın almak) caiz midir?

Yurtdışına seyahat ederken kendi banka hesabımızın banka kartıyla ATM’den yerel para birimini nakit çekmek caiz midir?

İsmail Hakkı Yelkenci cevap verdi

URL Kopyala
0

ATM üzerinden yapılan sarf akdinin (para değişimi veya altın alımı) fıkhi hükmü, modern fıkıh meclisleri ve muasır alimler tarafından “teknolojik vekillik” ve “hükmi meclis” kavramları üzerinden temellendirilerek caiz görülmektedir. ​Klasik fıkıhta akitlerin karşılıklı irade beyanıyla (icap ve kabul) yapılması esastır. Bazı muasır fakihlere göre ATM, banka yönetiminin önceden programladığı şartlarla satış yapmaya yetkilendirdiği bir otomatik vekil hükmündedir. Bankanın ATM ekranında ilan ettiği döviz veya altın kuru bir icaptır. Sizin onay tuşuna basmanız kabul beyanıdır. Bu durum, klasik fıkıhtaki “muata” (sözsüz alışveriş) usulünün dijital bir formudur. ​Sarf akdinde bedellerin el değiştirmesi aynı mecliste olmalıdır. ATM başında geçirdiğiniz süre ve ekran üzerindeki oturumunuz, fıkhi anlamda “hükmen bir meclis” kabul edilir. Taraflar (Siz ve bankayı temsil eden cihaz) aynı dijital platformda buluştuğu için meclis birliği şartı gerçekleşmiş sayılır. Bu işlemi caiz gören fıkıh kurumları, ATM’den yapılan işlemde bankanın o dövize veya altına fiilen sahip olmasını şart koşar. Eğer banka, sahip olmadığı bir malı (açık pozisyonda) satıyorsa bu fıkhen sorunludur. Ancak güncel bankacılık sisteminde ATM işlemleri bankanın likidite havuzundan karşılandığı için bu engel aşılmış kabul edilir. ​Sonuç olarak; ATM başında yapılan işlem; tarafların iradesinin birleştiği, bedellerin karşılıklı ve anlık olarak el değiştirdiği (hesaptaki alacağa mukabil hakiki kabz edilen bedel) meşru bir sarf akdi olarak değerlendirilir. Bununla birlikte, ATM cihazı her ne kadar hükmen satıcının vekili kabul edilse de, hakikaten satıcı veya satıcının canlı (insan) vekili olmadığından dolayı, zorunlu olmadıkça bu işleme başvurmamak ihtiyatlı bir davranış olacaktır.

İsmail Hakkı Yelkenci cevap verdi
0
Cevap yaz..