Hayır kurumlarının yemekhanelerinde artan yemek çöpe gitmesin diye yenilebilir mi?
Hayır kurumlarının yemekhanelerinde artan yemek çöpe gitmesin diye yenilebilir mi?
Çöpe atılmasın diye ihtiyacı olmayan birinin vakıf yemeğinden yemesi helal olur mu?
URL Kopyala
İslam fıkhında vakıf malları ve yemekleri, “vakfedenin şartı, şâriin (kanun koyucunun) nassı gibidir” fıkıh kaidesi gereğince bağlayıcıdır. Vakfı kuran kişi (vâkıf) o yemeği kime tahsis ettiyse (örneğin sadece fakirlere, öğrencilere vb.), yemeğin mülkiyeti ve hakkı öncelikle o sınıfa aittir. Ancak israfı önleme (itlafı engelleme) ile vakıf şartı karşı karşıya geldiğinde durum değişir. Yemek dağıtım zamanı devam ediyorsa ve hak sahiplerinin (ihtiyaç sahiplerinin) yemeğe erişim imkânı henüz tükenmediyse, ihtiyacı olmayan birinin bu yemekten yemesi caiz değildir. Eğer dağıtım süresi dolmuşsa, hak sahipleri yemeklerini almış veya katılım olmamış ve artan yemeğin dağıtılamayıp çöpe atılacağı kesinleşmişse, yemeğin zayi olmasını önlemek amacıyla yenilmesi caiz kabul edilir. İslam hukukunda malın israf edilmesi (itlafı) haram olduğu için, çöpe gitmesi kesinleşen bir nimeti kurtarmak esas olur. İhtiyaç sahibi için hazırlanan porsiyon veya dağıtım imkânı varken yetkili kişilerin bilgisi dışında almak doğru değildir. Fakat yetkililerin “bunlar artmıştır, dileyen alabilir/yiyebilir” şeklinde genel izin verdiği veya söz çıkardığı durumlarda tüketilmesi caiz olur. Özetle; vakıf yemeği henüz dağıtım aşamasındayken hak sahiplerinin hakkını engilleyecek şekilde yemek doğru değildir. Ancak dağıtım bitmiş, kimse kalmamış ve yemeğin dökülüp israf olacağı kesinleşmişse, israfı önlemek maksadıyla ihtiyacı olanlar öncelikli olmakla birlikte, ihtiyacı olmayan birinin bu yemeği yemesi de israfı önlemek adına caiz olur.

