Menü

Dinen sakıncalı anlam içeren markaların ürünlerini satın almak, kullanmak caiz mi?

44 görüntülemeAlışveriş
0 Yorum

Dinen sakıncalı anlam içeren markaların ürünlerini satın almak, kullanmak caiz mi?

Yabancı bir markanın ürününü alırken markanın anlamına dikkat etmemiz gerekir mi?

İsmail Hakkı Yelkenci cevap verdi

URL Kopyala
0

İslam fıkhında bir ürünün satın alınması veya kullanılması, kural olarak o ürünün zatına (helal/haram oluşuna) ve akdin meşruiyetine bağlıdır. Ancak bir markanın ismi, logosu veya sembolize ettiği anlam “gayriislami” bir nitelik taşıyorsa, burada “isim” ve “müsemma” (isimlendirilen şey) arasındaki ilişki fıkhi bir değerlendirmeye tabi tutulur. Eğer bir marka doğrudan bir ilahın adını (örn. Nike – Yunan zafer tanrıçası), İslam dışı bir inancın kutsal sembolünü veya Allah’a ortak koşmayı ifade eden bir kavramı içeriyorsa, bu markayı almak, kullanmak “tahrimen mekruh” (harama yakın mekruh) kabul edilir. Müslüman’ın, şirki veya İslam dışı dinleri sembolize eden unsurları üzerinde taşıması “temsil ve teşebbüh” (benzeme) açısından sakıncalıdır. İsmi fuhşiyatı, içkiyi, kumarı veya İslami değerleri küçümsemeyi çağrıştıran markaların kullanımı caiz görülmez. Bu, Müslüman’ın hem izzet-i nefsi ve hem de çevresine verdiği mesajla da ilgilidir. Ayrıca, ismi bir anlam ifade etmese bile, o markanın geliri İslam dünyasına zarar veren faaliyetlerde kullanılıyorsa, markanın ismi “zulmün sembolü” haline gelmişse, “boykot” bilinci çerçevesinde bu markalardan kaçınmanın dini bir gereklilik olduğu belirtilir. ​Eğer o markanın (örneğin teknolojik bir cihaz veya ilaç) alternatifi yoksa ve kullanımı zorunluysa, ismindeki sakınca kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırır. ​Fıkıhta “Zaruretler mahzurlu şeyleri mübah kılar” kaidesi burada da işletilir. ​Ancak sadece gösteriş, moda veya keyfi tercihler için sakıncalı isimli markalara yönelmek, kerahatin (mekruhluğun) derecesini artırır. ​Eğer sakıncalı bir markayı kullanmak zorundaysanız, ismin veya logonun görünmeyecek şekilde kapatılması önem arzeder. Özetle, bir markanın isminde veya logosunda Allah’a ortak koşma (şirk), başka bir dini yüceltme veya İslami değerleri aşağılama unsuru varsa, o markayı tercih etmek fıkhın “sedd-i zerai” (kötülüğe giden yolu kapama) ve “teşebbüh” (gayrimüslimlere özenme) ilkeleri gereği tahrimen mekruh kabul edilir. Anlam ne kadar açık ve doğrudan saldırgansa, kerahatin derecesi o kadar “harama” yaklaşır.

İsmail Hakkı Yelkenci cevap verdi
0
Cevap yaz..