Çocuğun doğmadan önceki ilk hakkı, anne ve babasının evlenirken birbirlerini salih/saliha (dindar ve iyi ahlaklı) kişiler arasından seçmeleridir. Zira çocuğun terbiyesi ve neslin selameti bu seçimle başlar. Ebû Esved ed-Düelî’nin çocuklarına hitaben söylediği, “Küçüklüğünüzde, büyüklüğünüzde ve doğumunuzdan önce size iyilik ettim. Size sövülmeyecek bir anne seçtim,” sözü, bu hakkın önemini vurgular. ​Çocuğa manası güzel, İslam adabına uygun bir isim koymak, evladın babası üzerindeki haklarındandır. Hadis-i Şerif: “Çocuğun babası üzerindeki haklarından biri de ona güzel bir isim koyması ve terbiyesini güzel yapmasıdır.” (Beyhakî, Şuabü’l-Îmân; Ebû Dâvûd, Edeb, 61) ​Çocuğun buluğ çağına gelene kadar (kızlar evlenene kadar) barınma, giyim, gıda, sağlık ve eğitim gibi temel ihtiyaçlarının karşılanması, yani nafakası, babanın vazifesidir. Helal gıda ile beslenme konusu da fıkıh ve ahlakın temelidir. Hanefi fıkhına göre nafaka, çocuğun malı yoksa babaya, baba yoksa dedeye aittir. Kız çocuklarının nafakası evlenene kadar devam eder. Erkek çocuk da faydalı ilim tahsili yapıyorsa ergen de olsa nafakası devam eder. ​Çocuğun doğumunda Allah’a şükür nişanesi olarak akika kurbanı kesilmesi (Hanefîlere göre mendup, Şâfiî ve Hanbelîlere göre sünnet) çocuğun haklarındandır.

Çocuğu sadece dünyevi değil, ahireti için de hazırlamak esastır. Çocuğa iman esaslarını, ibadetleri, güzel ahlakı ve âdâb-ı muâşereti (toplumsal görgü kurallarını) öğretmelidir. Hadis-i Şerif: “Hiçbir baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha üstün bir miras bırakmamıştır.” (Tirmizî, Birr, 33). Tahrim Suresi 6. ayet (“Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun.”) bu terbiyenin farz oluşunun en büyük dayanağıdır. Çocuğun hayatta ayakta kalabileceği bir meslek veya sanat edinmesine rehberlik etmelidir. ​Ebeveynlerin çocuklarına karşı şefkatli, merhametli olması ve çocuklar arasında adil davranması zorunludur. Çocukların kız-erkek, büyük-küçük olmasına bakılmaksızın (hediye, ilgi, şefkat gösterme gibi hususlarda) adil davranmalı, birini diğerine tercih etmemelidir. Peygamber Efendimiz (s.a.s.) bir babanın çocuklarına eşit davranmamasını hoş karşılamamış ve “Allah, öpmeye varıncaya kadar her hususta çocuklar arasında adaletli davranmanızı sever.” buyurmuştur (İbn-i Mâce, Hibe, 2; Feyzu’l Kadir II/297). ​Çocuk evlilik çağına geldiğinde, evlenmesi için uygun imkanları sağlamak ve yardımcı olmak, ebeveynin sorumlulukları arasında sayılmıştır. Bir görüşte, çocuğun harama düşmesinden endişe edildiğinde, onu evlendirmek babanın sorumluluğu olarak görülmüştür.