İslam fıkhında, miktarının tam olarak ölçülüp tartılmadan, toplu halde göz kararı (götürü usulü / cüzaf) yöntemiyle satılması ilk etapta caizdir. Ancak bunun geçerli olabilmesi için fıkhın koyduğu bazı temel şartların yerine getirilmesi gerekir. ​Bozuk buzdolabı, kombi veya çamaşır makinesi gibi cihazların hurda satışı özelinde durum şöyle detaylandırılabilir:
​1) Cüzaf (Göz Kararı) Satışın Caiz Olma Şartları
​Fıkıhta bir malın tartılmadan götürü usulü satılabilmesi için şu iki ana şart aranır:
​Malın Görünür ve Tahmin Edilebilir Olması: Satılacak hurda eşyaların ne olduğu (örneğin 1 çamaşır makinesi, 1 buzdolabı) ortada olmalı, satıcı da alıcı da ürünü bizzat gözüyle görebilmelidir.
​Belirsizliğin (Garar) Az Olması: Alıcı ve satıcının malın durumunu üç aşağı beş yukarı tahmin edebilmesi gerekir.
​2) Hurda Beyaz Eşyalarda Dikkat Edilmesi Gereken Risk (Gabin ve Garar)
​Beyaz eşyalar dışarıdan metal bir kabuk gibi görünse de içlerinde bakır motorlar, alüminyum parçalar, ağır dökümler veya değeri yüksek elektronik kartlar barındırır. Bu durum satışta iki farklı sonuca yol açabilir:
​A) Ne Zaman Caiz Olur?
​Eğer hurdacı da satıcı da cihazların durumunu biliyorsa (örneğin “İçinde motoru tam olan bir çamaşır makinesi ve eski bir kombi var, hepsine toplam X TL veriyorum” şeklinde) ve iki taraf da bu tahmini kabul edip rıza gösteriyorsa, bu satış fıkhen geçerlidir ve caizdir. Tartma zorunluluğu yoktur.
​B) Ne Zaman Sakıncalı / Caiz Olmaz?
​Aşırı Aldanma (Gabin-i Fahiş) ve Aileye/Mala Zarar: Satıcı, cihazın içindeki bakır ve motor gibi değerli aksamın hurda değerinden tamamen habersizse ve hurdacı bu tecrübesizliği fırsat bilip piyasa değerinin çok çok altında (örneğin 2.000 TL’lik hurda bakır barındıran kombiyi 100 TL’ye) kapatmaya çalışıyorsa, bu işlemde haksız kazanç ve aldatma olacağından fıkhen sakıncalı / caiz dışı olur.
​Gizli Ayıp / Yanıltma: Satıcı, cihazın en değerli parçası olan motorunu önceden söküp almasına rağmen bunu söylemeyip hurdacıya “içi dolu tam hurda” izlenimi vererek göz kararı satarsa, bu da aldatma (gışş) sayılacağı için caiz olmaz.
​Ne Yapmak En Sağlıklısıdır?
​Piyasa Fiyatı Hakkında Fikir Sahibi Olmak: Eğer hurda cihazları tartmadan verecekseniz, en azından cihazların ortalama hurdacı alış fiyatını bilerek pazarlık yapmanız kafa karışıklığını ve kul hakkını önler.
​İçinde Ne Olduğunu Şeffafça Belirtmek: Motoru, kartı veya parçası sökülmüşse bunu alıcıya açıkça söylemek gerekir.
​Mümkünse Tarttırmak: Şüpheyi, tarafların sonradan pişman olmasını (“Keşke daha pahalıya verseydim” veya “Çok pahalıya aldım” düşüncesini) tamamen ortadan kaldırmak için imkan varsa kilogram üzerinden tartarak satmak şeffaflığa en uygun olanıdır.
​Özetle: İki tarafın da malı gördüğü, değerini az çok tahmin edebildiği ve karşılıklı rızanın sağlandığı durumlarda bozuk beyaz eşyaları göz kararı (cüzaf) ile satmak caizdir. Fakat aldatma, aşırı fahiş fiyat farkı veya malın durumunu gizleme varsa işlem helal olmaktan çıkar.