Gelin, hasta kayın validesinin bakımını yapma karşılığında ücret talep edebilir mi?
Gelin, hasta kayın validesinin bakımını yapma karşılığında ücret talep edebilir mi?
Bir gelin bakmakla yükümlü olmadığı halde kaynanasına baksa ve onun bir geliri olsa, ondan kendisine ücret alabilir mi?
URL Kopyala
İslam hukukuna göre bir gelin, kayınvalidesine veya kayınpederine bakmakla şer’an (hukuken) yükümlü değildir. Bir kişinin bakım sorumluluğu, öncelikle kendi öz çocuklarına (yani bu durumda kayınvalidenin kendi oğullarına ve kızlarına) aittir. Gelin, bakmakla yükümlü olmadığı bir kişiye hizmet ettiği için ve bu kişinin de kendine ait bir geliri/malı bulunuyorsa, verdiği hizmetin karşılığında ücret talep etme hakkına sahiptir. Ancak bunun hukuken geçerli ve helal olabilmesi için gelin ile kayınvalide (veya onun işlerini yürüten velisi/çocukları) arasında bu bakım hizmetinin bir ücret karşılığında yapılacağına dair başlangıçta açık bir anlaşma (akit) yapılmış olmalıdır. Eğer gelin, başlangıçta hiçbir ücret konuşmadan, tamamen gönüllü veya iyilik amacıyla bu bakımı üstlenmişse; aylar ya da yıllar sonra “Ben geçmişte bakmıştım, şimdi onun parasını istiyorum” diyerek geriye dönük bir hak veya ücret talep edemez. Çünkü konuşulmayan durumlarda yapılan hizmet “teberru” (bağış/iyilik) sayılır.
Ayrıca işin hukuki boyutu geline bu hakkı tanısa da, aile içi ilişkilerin sürdürülebilirliği ve huzuru açısından konunun örfi ve ahlaki boyutu da önemlidir. Kayınvalidenin geliri varsa ve kendisi rızasıyla geline bir maaş, harçlık veya hediye vermek istiyorsa, gelinin bunu almasında hiçbir dini sakınca yoktur. Hatta bu durum, gelinin emeğinin takdir edilmesi açısından aile içi huzuru artırabilir. Eğer gelin bu bakımı bir zorunluluk olarak değil de eşine destek olmak ve bir büyüğe sahip çıkmak adına yapıyorsa, bu İslam’da çok büyük bir sevap ve ihsan (iyilik) olarak kabul edilir. Ancak gelinin fiziki veya psikolojik olarak zorlandığı durumlarda, kayınvalidenin kendi geliriyle bir bakıcı tutması veya geline maddi destek sağlaması en adil olanıdır. Özetle; gelin baştan şart koşarak veya kayınvalidesinin rızasıyla, onun gelirinden bir bakım ücreti alabilir, bu para ona helaldir. Ancak baştan hiç konuşulmadıysa, sonradan geriye dönük bir hak iddia etmek fıkhen uygun değildir.

