Menü

Sosyal medyada herkese açık olan başkasının hesabını incelemek caiz midir?

34 görüntülemeSosyal Medya
0 Yorum

Sosyal medyada herkese açık olan başkasının hesabını incelemek caiz midir?

Sosyal medyada bazılarının hesabı herkese açık oluyor, fotoğraf gönderilerine bakmak kul hakkına girer mi?

İsmail Hakkı Yelkenci cevap verdi

URL Kopyala
0

Sosyal medyada herkese açık (kamuya arz edilmiş) hesaplardaki fotoğraf ve paylaşımlara bakmak, İslam fıkhı açısından kul hakkına girmez. ​Ancak konunun kul hakkı boyutu olmasa da, İslam’ın genel ahlak, mahremiyet ve gözün korunması (hıfz-ı lisan/nazar) ilkeleri açısından dikkat edilmesi gereken çok önemli fıkhî detaylar vardır. ​Fıkıhta bir malın, mülkün veya hakkın kullanımı sahibinin rızasına bağlıdır. Bir kişi profilini “herkes açık” yaptığında, fıkhî örfe göre paylaştığı içeriklerin başkaları tarafından görülmesine zımni (açık olmayan ama varsayılan) bir rıza göstermiş ve bunu kamunun seyrine mübah (serbest) kılmış sayılır. “Örf ile tayin olunan şey, şart kılınmış gibidir.” (Mecelle, Md. 43) ​Dijital dünyanın örfünde, hesabını kilitlemeyen bir kişi “bunu herkes görebilir” şartını baştan kabul etmiştir. Bu nedenle, sistemsel bir açığı yakalamadan, hackleme yapmadan veya gizli bir hesaba sızmadan, açık olan paylaşımlara bakmak birinin mülküne veya özel hakkına tecavüz sayılmadığı için kul hakkı oluşturmaz. Fakat bir işlemin kul hakkına girmemesi, o işlemin her koşulda helal olduğu anlamına gelmez. Hesabın herkese açık olması, fıkhın “mahremiyet ve harama bakma” kurallarını ortadan kaldırmaz.

Burada fotoğrafların içeriği devreye girer. Eğer herkese açık hesapta paylaşılan fotoğraflar, İslam’ın sınırlarını belirlediği avret yerlerini (erkek veya kadın için örtülmesi farz olan bölgeleri) içeriyorsa, karşı taraf bunu kendi rızasıyla paylaşmış olsa bile, o fotoğrafa şehvetle ve kasten bakmak haramdır. Kul hakkı doğmaz ama Allah katında günah (hukukullah ihlali) doğurur. Nur Suresi 30 ve 31. ayetlerinde hem mümin erkeklere hem de mümin kadınlara “gözlerini haramdan sakınmaları” emredilmiştir. Karşı cinsin mahrem, şahsi veya cazibe içeren fotoğraflarına sürekli ve dikkatli bakmak bu ayetlerin yasakladığı kapsama alanına girer. Kişilerin mahremiyet sınırı içermeyen, genel kültür, manzara, ticari ürün veya islami kurallara uygun günlük fotoğraflarına bakmakta ise fıkhî açıdan hiçbir sakınca yoktur. Ancak ​herkese açık bir hesaba bakmak kul hakkı olmasa da, o fotoğraflarla yapılan bazı işlemler doğrudan kul hakkına girebilir. Açık hesaptaki bir fotoğrafı indirip sahibinin rızası dışında başka bir yerde alay etmek, eleştirmek veya gıybetini yapmak için kullanmak kul hakkı olur. Fotoğrafların altına kırıcı, aşağılayıcı, hakaret içeren veya kişinin saygınlığını zedeleyen yorumlar yazmak kul hakkı olur.

İsmail Hakkı Yelkenci cevap verdi
0
Toplam 1 cevaptan 1 tanesi gösteriliyor. Diğer cevapları görmek için tıklayın.
Cevap yaz..