Temelden (henüz ortada olmayan) bir evin satışı fıkıhta İstisnâ (imalat/eser sözleşmesi) kapsamında değerlendirilir. İstisnâ akdinin geçerli olabilmesi için yapılacak evin teslim vakti ve tüm vasıflarının (ölçüleri, malzemesi vb.) net olması, toplam bedelin ve ödeme takviminin kesin olarak belirlenmiş olması gerekir. Klasik fıkıhta ve güncel fetvalarda, henüz ortada olmayan bir yapının satımı (istisnâ) için teslim süresinin (vadenin) belirlenmesi şart koşulur. Sürenin belirsiz olması, müteahhidin veya kooperatifin işi keyfi olarak uzatmasına zemin hazırlar. Süre uzadıkça, enflasyona endeksli artışlar yüzünden alıcının ödeyeceği toplam bedel de katlanarak artar. Bu durum taraflardan birinin (genellikle alıcının) aleyhine açık bir haksızlığa ve mağduriyete yol açar. İslam hukukunda bir akdin geçerli olabilmesi için riskin iki tarafça da öngörülebilir olması gerekir.

Süresi ve yıllık artış oranı belirsiz bir sistemde, alıcının ne kadar ödeyeceği tamamen gelecekteki makroekonomik şartlara (enflasyonun fırlayıp fırlamayacağına) ve inşaatın hızına bağlıdır. Bu durum, sözleşmeyi bir nevi şansa ve kumara (risk üzerine kumar oynamaya) benzeterek meşruiyet dairesinden çıkarır. ​”Gelecekteki enflasyon oranına göre fiyatın sonradan belirleneceği” veya “inşaat bitene kadar ucu açık ödeme yapılacağı” şeklinde kurulan maketten/temelden satış sözleşmeleri caiz değildir. İslam hukukunda akdin en temel rüknü, malın kaça satıldığının taraflarca bilinmesidir. Altı ayda veya yılda bir yapılacak artışların oranının belirsiz olması (örneğin; “ileride inşaat maliyetlerine göre belirlenecektir”, “memur maaş katsayısına göre artacaktır” veya “enflasyon oranında yansıtılacaktır” gibi ucu açık bırakılması), evin nihai olarak kaça mal olacağını belirsizleştirir. Bu durum, fıkıhta garar (öngörülemeyen risk ve belirsizlik) olarak adlandırılır ve akdi fasit (geçersiz) kılar.

Bu tür kooperatif veya konut edindirme sistemlerinin fıkha uygun olabilmesi için şu alternatif yöntemler uygulanabilir. Evin toplam bedeli akit anında kesin olarak belirlenir. Taksitler sabit tutulabilir veya artış yapılacaksa bile bu artışların hangi ay ne kadar olacağı (örneğin: her yıl %10 artacaktır gibi) baştan net rakamlarla veya sabit oranlarla sözleşmeye yazılırsa belirsizlik ortadan kalkar ve işlem caiz olur. Enflasyon tahmini üzerinden değil, “1. yıl taksit X TL, 2. yıl Y TL, 3. yıl Z TL” şeklinde, ya da “Her yıl bir önceki yıla göre %15 artacaktır” gibi net, sabit bir oranla anlaşma yapılabilir. Veya üyeler bir araya gelerek bir inşaat şirketiyle anlaşır ve harcanan gerçek maliyeti (faturalı ve şeffaf bir şekilde) aralarında bölüşürler. Burada kooperatif kâr amacı güden bir satıcı değil, üyelerin ücretli çalışan vekili konumunda olabilir. Gerçek maliyetler faturalandırıldıkça üyelerden talep edilirse bu sistem de caiz olur.