Hanefi mezhebinde cemaatle namaz kılmak, gücü yeten erkekler için müekked sünnet (kuvvetli sünnet) olarak kabul edilir. Ancak kişinin meşru bir mazereti varsa cemaate gitmemesi mubah olur ve namazını tek başına kılabilir. ​Hanefi fıkhının temel kaynaklarından olan el-Hidâye, el-Mevsılî’nin el-İhtiyâr’ı ve İbn Âbidîn’in Reddü’l-Muhtar’ı esas alınarak cemaatten geri kalmayı mübah kılan mazeretler şunlardır:
​1. Hastalık ve Yaşlılık
​Kişinin camiye gidemeyecek kadar hasta olması veya yürümekte aşırı zorluk çeken yaşlılık hali bir mazerettir. (İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtar ale’d-Dürri’l-Muhtar. Cilt 1, Sayfa 553-554 Mısır baskısı) Yürüyemeyen, felçli veya camiye gittiğinde hastalığının artmasından korkan kimse cemaatten muaftır.
​2. Bakıma Muhtaç Hasta
​Evde bakacak kimsesi olmayan bir hastanın yanında kalmak, cemaate gitmekten daha önceliklidir. (el-Mevsılî, el-İhtiyâr li-Ta’lîli’l-Muhtâr. Cilt 1, Sayfa 59) Hastanın yalnız bırakıldığında zarar görme ihtimali varsa, refakatçi cemaati terk edebilir.
​3. Şiddetli Hava Koşulları
​Kişinin sağlığını veya elbisesini korumasını imkansız kılan doğa olayları mazeret sayılır. Camiye gitmeyi zorlaştıracak derecedeki yağmur, kar ve yerdeki aşırı çamur. Özellikle gece namazlarında (Yatsı ve Sabah) yolun güvenli olmaması veya dondurucu soğuk. (Merginânî, el-Hidâye. Cilt 1, Sayfa 58)
​4. Güvenlik ve Korku
​Can, mal veya namus güvenliğinin tehlikede olması durumudur. Yolda kendisine zarar verecek bir düşmandan veya haksız yere hapse atılmaktan korkmak. Borcunu ödeyemediği için hapse atılma korkusu (eğer gerçekten ödeme gücü yoksa). Cemaate gittiğinde evdeki veya dükkandaki malının çalınacağından endişe etmek. (el-Fetâvâ el-Hindiyye. Cilt 1, Sayfa 83)
​5. Beşerî İhtiyaçlar ve Hazırlıklar
​Namazın huşu içinde kılınmasını engelleyecek fiziksel durumlar. Kişi çok açsa ve yemek hazırsa, önce yemeğini yemesi ve cemaati bırakması mübahtır. Büyük veya küçük hacetin çok sıkıştırması durumu. Bu halde namaza durmak tahrîmen mekruh olduğu için önce ihtiyaç giderilmelidir. Kafilenin veya ulaşım aracının kaçma ihtimali. (İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtar. Cilt 1, Sayfa 555)