​İslam hukukunda ödeme gücü olup da borcunu geciktiren kişi “zalim” sıfatıyla nitelenir. Borçlu, alacaklıyı zarara uğrattığı için yetkili makamlarca borcunu ödemeye zorlanır. Eğer borçlu gerçekten darlık içerisindeyse, Bakara Suresi 280. ayet gereği ona mühlet verilmesi emredilmiştir: “Eğer borçlu darlık içindeyse, ona eli genişleyinceye kadar mühlet verin.” Alacaklı için “alacağını almak” her durumda mutlak bir cevaz taşımaz. Eğer borçlu, borcunu bizzat başkasından çaldığı veya gasp ettiği bir mal/para ile ödüyorsa, alacaklının bu malı alması ittifakla haramdır. Malın mülkiyeti hala mağdur olan üçüncü kişidedir. Alacaklı bu parayı alırsa, suç ortağı hükmüne geçer ve başkasının malını haksız yere yemiş olur. ​Borçlu, borcunu faiz gibi fasit yollarla elde ettiği bir parayla ödemek istediğinde; alacaklı bunu biliyorsa alması diyaneten (Allah katında) caiz değildir. Alacaklı bu parayı reddetme ve helal yoldan ödeme talep etme hakkına sahiptir. Ancak mahkeme kararı gibi resmi bir zorunluluk varsa bu durum istisna teşkil edebilir. Hz. Ebubekir’in (r.a.) şüpheli bir lokmayı midesinden çıkarması, “haramın vücuda girmesine” karşı gösterilen en üst düzey hassasiyetin (vera’) delilidir. Borçlunun kazancının büyük kısmı meşru ise ve ödenen paranın haram kısımdan olduğu kesin olarak bilinmiyorsa, o parayı almak caiz kabul edilir. Kazancının çoğu gayrimeşru olan kişiyle ticaret yapmak, ondan ödeme almak “harama yakın mekruh” olarak değerlendirilir. Bu, alacaklının o maldan sakınmasını gerektiren bir durumdur. Haram yolla kazanıldığı bilinen bir ödeme reddedilmelidir. Borçluya “Bu parayı kabul edemem, bana helal kazancından öde” diyerek helal bir alternatif talep etmelidir. Fakat bir kimsenin elindeki mal, aksi ispatlanana kadar onun mülkü sayılır. Kesin bir delil veya zannı galip olmadan sadece şüphe bulunması, alacağı tahsil etmeye engel değildir.